بازرس در هر شرکت سهامی کسی است که اختیار نظارت در اعمال هیات مدیره و تفتیش اعمال و دفاتر و حق هر گونه اظهار نظر در امور جاری و مالی شرکت دارد.
مطابق لایحه قانونی بازرس در شرکت های سهامی خاص می تواند از اعضاء شرکت باشد ولی در شرکت های سهامی عام از خارج انتخاب می شوند ولی کسانیکه از خارج انتخاب می شوند باید نام آنان در " فهرست رسمی بازرسان شرکت ها " که از طرف وزارت اقتصاد تهیه می شوند قید شده باشد.
به این ترتیب قانون خواسته است نظارت دولت را در شرکت های سهامی عام بوسیله تعیین بازرس برقرار سازد. ولی قهری است که چنین بازرسانی که اسامی آنان در فهرست مندرج است باید در اول بوسیله مجمع عمومی موسس و بعدها از طرف مجمع عمومی عادی انتخاب شوند.
علاوه بر این مجمع عمومی باید یک یا چند بازرس علی البدل نیز انتخاب کند تا در صورت معذوریت یا فوت یا استعفاء یا سلب شرایط یا عدم قبول سمت توسط بازرس یا بازرسان اصلی جهت انجام وظایف بازرسی دعوت شوند.
مجمع عمومی عادی همان طور که بازرس یا بازرسان را انتخاب می کند می تواند آن ها را عزل نماید ولی در این صورت باید جانشین آن ها را نیز انتخاب نماید و انتخاب مجدد بازرس یا بازرسان سابق بلامانع است.
اشخاص ممنوع از انتخاب
مطابق ماده 148 لایحه قانونی اشخاص ذیل نمی توانند به سمت بازرسی شرکت سهامی انتخاب شوند :
1-اشخاص مذکور در ماده 111 این قانون
2- مدیران و مدیر عامل شرکت
3- اقرباء سببی یا نسبی مدیران و مدیر عامل تا درجه سوم از طبقه اول و دوم
4- هر شخصی که خود یا همسرش از اشخاص مذکور در بند 2 موظفاَ حقوق دریافت می دارد.